Farz, Vacib, Nafile ve Mekruh Olan Oruçlar

Oruç, fıkıhta hükmüne göre farklı kısımlara ayrılır. Bu ayrım, orucun farz, vacip, nafile veya mekruh oluşunu belirler. Her oruç türünün hükmü, bağlayıcılığı ve terk edilmesi hâlindeki sorumluluğu farklıdır. Mezhepler arasında sınıflandırma farkı bulunmakla birlikte, temel esaslar sabittir.

2 Mart 2026 415 kez okundu Okuma süresi: 2dk, 6sn

Farz, Vacib, Nafile ve Mekruh Olan Oruçlar

Oruç Çeşitleri ve Hükümleri

Oruç, farz, vacip, nafile ve mekruh olmak üzere dört kısma ayrılır (Şafiilere göre oruç, farz, sünnet, haram ve mekruh olmak üzere dört kısma ayrılır. Adak oruçları ise farz kapsamındadır (el-Fıkhu ale’l-Mezahibi’l-Erbaa,1/541)).

Farz oruçlar

Belirli farz: Vaktinde eda edilen ramazan orucu gibi.

Belirsiz farz: Kazaya kalan ramazan orucu ile kefaret oruçları gibi.(Şafiilere göre bozulan

Vacip oruçlar

Belirli vacip: Belirli bir zamanda tutulması adanan oruçlar ile adanan itikaf oruçları gibi.

Belirsiz vacip: Herhangi bir zaman belirtilmeden adanan oruç ile Bozulan Nafile oruçlar gibi

Nafile oruçlar,

Bunları maddelendirip Sünnet ve Müstehap Olan Oruçlar Olarak İki Kısımda İnceleyecek Olursak Eğer;

Sünnet oruçlar: Aşure orucu gibi. Bu oruç, muharrem ayının dokuzuncu ve onuncu veya onuncu ve on birinci günlerinde tutulur.

Müstehap oruçlar: Müstahap olan nafile oruçların başlıcaları şunlardır:

Her Kameri ayın 13, 14 ve 15. günleri oruç tutmak.

Her hafta pazartesi ve perşembe günleri oruç tutmak.

Şevval ayında altı gün oruç tutmak.

Arefe günü oruç tutmak.

Gün aşırı oruç tutmak.

Şaban ayında oruç tutmak.

Zilhicce’nin ilk sekiz gününde oruç tutmak.

Haram aylarda (zilkade, zilhicce, muharrem, recep) oruç tutmak.

Mekruh oruçlar

Tahrimen mehkuh olan oruçlar şunlardır:

Ramazan Bayramının birinci günü ile, Kurban Bayramı’nın dört gününde oruç tutmak (Şafiilere göre bu günlerde oruç tutmak haramdır).

Kocasının izni olmadan kadının nafile oruç tutması (Şafiilere göre haramdır). Bu hüküm nafile oruçlar içindir. Yoksa erkek, karısına farz veya vacip oruç tutmasına engel olamaz. Engel olmak istese bile kadının bu konuda ona itaat etmesi gerekmez. Çünkü Allah’a isyan gerektiren hallerde hiç kimseye itaat edilmez.