İslam aile hukukunda haklar ve sorumluluklar, salt kanuni kurallar değil; “hududullah” yani Allah’ın sınırları üzerine inşa edilmiştir. Ailede itaat kavramı, modern dünyanın algıladığının aksine, zulmün değil; düzenin, adaletin ve karşılıklı rahmetin bir sonucudur.
İslami bir yuvanın temeli, duvarlarla değil, “Hududullah” denilen ilahi sınırlarla çevrilidir. Kur’an-ı Kerim’in ifadesiyle; “Her iki taraf Allah’ın sınırlarını koruyacaklarına inanıyorlarsa…” bu birliktelik anlam kazanır. İmam Gazali, kalbin ıslahını ailedeki edebe bağlar ve der ki: “Edepten mahrum olan, Allah’ın yakınlığından da mahrum kalır.” Aile, bu edibin talim edildiği ilk medresedir.
Kocanın Hanımı Üzerindeki Mesuliyeti
Peygamber Efendimiz (sav), veda haccında kadınları “Allah’ın bir emaneti” olarak nitelendirmiştir. Bu, bir erkeğe verilebilecek en ağır ve en onurlu sorumluluktur. Hz. Ömer (r.a), adaletine rağmen evinde hanımına karşı son derece müsamahakar davranmış ve “Erkek, evinde çocuk gibi şen olmalı, dışarıda ise vakarlı durmalıdır” buyurmuştur.
İbn Kayyım el-Cevziyye, hanımına zulmeden bir erkeğin aslında Allah’ın emanetine hıyanet ettiğini belirtir. Gerçek erkeklik, kaba kuvvetle tahakküm kurmak değil;
İslam’da hanımın kocasına itaati, körü körüne bir boyun eğme değil; “Maruf” (iyilik ve güzellik) dairesinde bir teslimiyettir. Hz. Ali (r.a)‘nin meşhur kaidesi şudur: “Yaratana isyan olan yerde, yaratılana itaat yoktur.” Bu ilke, İslam ailesini baskı ve zorbalıktan koruyan en büyük kalkandır. Eğer bir emir, Allah’ın helal kıldığını haram kılıyorsa, orada irade sadece Allah’a aittir.
Saliha Hanımın Vasıfları
Saliha bir hanım, sadece ibadetiyle değil, nezaketi ve itaatiyle de ailesine ışık olur.
- Ebu Talib el-Mekki, “Kutü’l-Kulub” adlı eserinde, saliha kadının kocasının zor zamanlarında onun imanını muhafaza eden bir kale olduğunu anlatır.
- Hasan-ı Basri ise gerçek zenginliği; “Şükreden bir dil, zikreden bir kalp ve saliha bir eş” olarak tarif eder.
Unutma ki; ailede adalet ve rahmet biterse, dış dünyadaki tüm zaferlerin birer mağlubiyetten ibaret kalacaktır.
