Akaid, sözlükte gönülden inanmak anlamındaki akide kelimesinin çoğulu olup, İslâm dininin temel inançlarından bahseden bir ilimdir.
Soru: Akaidin konusu nedir?
Cevap: Akaidin konusu iman esaslarıdır. Yani akaid; Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe, kadere, hayrın ve şerrin Allah’tan olduğuna inanmayı ele alır ve bunlara nasıl iman edileceğini Kur’an ve hadis ışığında açıklar.
Soru: Akaidin gayesi nedir?
Cevap: Akaidin gayesi, Allah’ın varlığını, birliğini kalplere yerleştirmek ve insanları tevhid inancı etrafında birleştirmektir. Böylece akaid, insanı inançsızlıktan ve hurafelerden kurtararak manevî yönden güçlü olmasını sağladığı gibi dünya ve ahirette mutlu olmasına da vesile olur.
Soru: Akaidin konumu nedir?
Cevap: Akaidin diğer İslâmî ilimler arasında önemli bir yeri vardır. Zira akaid ve inanç olmaksızın amelin önemi olmadığı gibi diğer İslâmî ilimlerin de değeri yoktur.
Akaid, fıkıh ve tasavvuftan da önce gelir. Fıkıh ve tasavvuf birer dal kabul edilirse akaid de asıl, kök olarak kabul edilir.
Kısaca, akaid diğer İslâmî ilimlerin temeli sayılır. Temelsiz bina düşünülmediği gibi akaidsiz İslâmî ilimler de düşünülemez.
Soru: Akaid hangi metodu kullanır?
Cevap: Akaid, yukarıda zikredilen gayesine ulaşmak için metot olarak Kur’an-ı Kerim ve hadisi şeriflere başvurur, bunlardan aldığı iman esaslarını akıl ve mantığa uygun bir şekilde işleyerek ortaya koyar. Diğer bir ifadeyle akaid metod olarak nakli esas alır, fakat aklı da ihmal etmez. İman esaslarını açıklarken hem naklî, hem de aklî deliller kullanır.
Akaidin asıl konusu olan inanç esaslarını izaha geçmeden önce din, mezhepler, mükellefin fiilleri ve iman hakkında özlü bilgiler vermeye çalışalım.
Kaynak: Turan Yazılım / Mürşit 5 / Fıkıh
