Mü’min Suresi’nde İnkarcıların Akıbeti
Kur’an-ı Kerim, hiçbir beşerin taklit edemeyeceği, benzerini getirmekten aciz kalacağı yüce bir kitaptır. O, Allah katından, asli hüviyetini bozulmadan koruyarak ve insanlığa rehber olmak gibi yüce bir amaçla indirilmiştir. İşte Mü’min Suresi, bu ilahi kelamın 40. suresi olarak hem rahmet hem azap dengesini en çarpıcı şekilde ortaya koyar.
Allah, surede kendini şöyle tanıtır: Bu kitabın indirilmesi, mutlak güç sahibi, hakkıyla bilen, günahı bağışlayan, tövbeyi kabul eden, azabı ağır olan, lütuf sahibi Allah tarafındandır. O’ndan başka ilâh yoktur. Dönüş ancak O’nadır (Mü’min Suresi 2-3)
Bu ayetler, Allah’ın iki temel sıfatını bir arada sunar: Sonsuz bağışlayıcılık ve şiddetli azap. İmam Gazali, El-Maksadü’l-Esna‘da bu dengeyi şöyle açıklar: “Kul, Rabbinin rahmetiyle ümit içinde, azabıyla korku içinde olmalıdır. Ne ümit onu gaflete sürüklemeli, ne korku onu ümitsizliğe düşürmelidir.”
Sure, indiği dönemde Mekke müşriklerine, özellikle de Kureyş’in ileri gelenlerine seslenir. Onlar, Hz. Muhammed’in (s.a.v) doğruluğunu, dürüstlüğünü ve getirdiği mesajın hakikat olduğunu içten içe bilmelerine rağmen, kibirleri, atalarının yolunu terk edememeleri ve dünyevi çıkarları yüzünden inkarda direniyorlardı. İşte bu, onların hayatlarının en büyük hatasıydı.
Yüce Allah, bu bile bile inkâr edenlerin durumunu şöyle bildirir: Allah’ın âyetleri hakkında tartışanları görmedin mi? Nasıl da döndürülüyorlar? (Mü’min Suresi 69)”
Onların bu inatları, daha önce gelip geçmiş kavimlerin akıbetini hatırlatır. Nuh, Âd, Semûd ve daha niceleri… Her biri, peygamberlerine karşı gelip azgınlıkta direndiklerinde, Allah’ın cezası onları yakalayıvermişti.
“Tarih, ibret alanlar için bir aynadır. Geçmiş kavimlerin helaki, gelecek nesillere ‘Doğru yoldan sapmayın!’ diye haykırır.”
Kureyş de bu akıbetten kurtulamadı.
- Bedir’de yaşadıkları hezimet, dünyadaki ilk cezalarıydı.
- Ahiretteki cezaları ise çok daha büyük ve kalıcı olacaktır.
Surenin kalbinde ise, Firavun’un sarayında imanını gizleyen ve sonra cesurca ortaya çıkan o müminin kıssası yatar. O, kavmine şöyle seslenir: “Ey kavmim! Bugün yeryüzüne hâkim kimseler olarak iktidar ve saltanat sizindir. Ama başımıza geldiğinde bizi, Allah’ın azabından kim kurtarır? (Mü’min Sures 29)”
Bu kıssa, aslında tüm zamanların Müslümanlarına bir derstir. Zalimin gücüne, servetine, mevkiine aldanmamak gerekir. Çünkü onun elindeki her şey geçicidir. Asıl güç ve kalıcılık, yalnızca Allah’a aittir.
Bugün bizler de bu sureyi okurken ve anlarken şu mesajları almalıyız:
- Allah hem affedicidir hem de azabı çetindir. Bu dengeyi asla unutmamalıyız. Affına güvenip günah işlemekte direnmemeli, azabından korkup ümitsizliğe de kapılmamalıyız.
- İnkârda direnmek, en büyük hatadır. Gerçekler ortadayken kibirden veya çıkar uğruna hakikati reddetmek, insanı dünyada da ahirette de hüsrana uğratır.
- Zalimlerin gücüne aldanmamalıyız. Firavun’un sarayındaki mümin gibi, zalim karşısında eğilmeden hakkı haykırabilmeliyiz.
- Geçmiş kavimlerin kıssaları ibret içindir. Tarih tekerrür eder. Aynı hataları yapanlar, aynı akıbetlere uğrarlar.
Mü’min Suresi, adıyla müsemma bir şekilde, gerçek müminlere hem müjde hem uyarı taşır. Müjde, Allah’ın affının genişliğidir. Uyarı ise, inkâr ve isyanda direnenlerin kaçınılmaz sonudur.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Mü’min Suresi’nin diğer adı nedir ve neden?
- Surenin diğer adı Ğâfir Suresi‘dir. “Ğâfir”, örten, bağışlayan anlamına gelir. Sure, Allah’ın 3. ayette geçen “günahı bağışlayan” (Ğâfiri’z-zenb) sıfatıyla başladığı için bu isimle de anılmıştır.
Kureyş’in işlediği en büyük hata neydi?
- Kureyş müşriklerinin en büyük hatası, Hz. Muhammed’in (s.a.v) doğruluğunu ve getirdiği mesajın hak olduğunu bildikleri halde, kibir, atalarının dinini bırakamama ve dünyevi çıkarlar uğruna inkârda direnmeleriydi. Bu bile bile inkâr, onları hem dünyada hem ahirette hüsrana uğratmıştır.
