Birinci Durum: Eğer bir günahkar günahlardan dili ile tövbe etse de kalbi ile tövbe etmese bu kişinin tövbesi oluşmaz, çünkü içi bozuktur.
İkinci Durum: Eğer kalbi ile tövbe etse de dili ile etmese, tövbesi geçerlidir
Üçüncü Durum: Eğer bir kafir dili ile Müslüman olsa da kalbi ile olmasa ondan kılıç düşer, ancak ahirette Müslüman sayılmaz
Dördüncü Durum: Eğer küfre zorlansa da, cezadan korktuğu için inkar etse caizdir,, içi temiz olduğu ve kalbi de Müslüman olduğu için kafir olmaz.
Peygamberimiz insanlar mümin ve kafir olmak üzere iki kısımdır demiştir.
Kafir icma ile cehennemdedir, mümin de iki kısımdır Asi ve Muti.
Muti mümin icma ile cennetten, asi mümin de iki kısımdır. Büyük günahlarla asi ve küçük günahlarla asi mümin
Küçük günahlarla asi icma ile cennettedir, büyük günahlarla asi de iki kısımdır. Tövbe eden ve ısrar eden
Tövbe eden cennettedir. Israr eden de iki kısımdır: Helal sayan veya helal saymayan. Günahı helal sayan icma ile cehennemdedir. Helal saymayan ise Allah’ın emrine kalmıştır. İsterse ona azap eder, isterse onu cennetine götürür..
Kaynak: İmam Gazali / Kalplerin Tesellisi (Sülvetülarifin) / bkz: 16-17
