🔄 Ömürdeki Eksilmenin Anlamı
İslam alimleri, günahların ömrü kısaltması meselesini iki ana şekilde açıklamışlardır:
1- Bereketin Giderilmesi (Manevi Kısaltma): Bu görüşe göre, günah işleyen kimsenin ömrünün eksilmesi, asıl olarak ömrünün bereketinin gitmesi ve kişinin üzerindeki ömür bereketinin kalkmasıdır. Bu durum, gerçektir ve günahların etkilerinin bir kısmını oluşturur. Kişi uzun yıllar yaşasa bile, o yıllar manevi bir değer ve fayda taşımaz.
2- Gerçek (Hissî) Eksilme (Fiziksel Kısaltma): Bu kesim, tıpkı günahların rızkı eksilttiği gibi, ömrü de (gerçekten) eksilttiğini söylemiştir.
Allah, rızkı çoğaltan sebepler yarattığı gibi, ömrü artıran birtakım sebepler de yaratmıştır (sıla-i rahim, sadaka gibi). Günahlar, bu artış sebeplerini ortadan kaldırarak ömrün süresini veya kalitesini kısaltır. Eceller, Allah’ın kazası ile olsa da, Allah dilediği şeyleri, sonuçlarını meydana getiren sebepler doğrultusunda takdir etmektedir.
Ömrün bereketsizleşmesindeki etkinin en derin sırrı, hayatın hakikatinin, kalbin diri olmasına bağlı olmasında yatar. Allah Teala, kafiri cansız bir ölü saymıştır: “Onlar cansız ölüdürler.” (Nahl, 21).
İnsanın gerçek ömrü, bedenin yaşadığı süre değil, kalbinin diri/canlı olarak geçirdiği süredir.
İnsanın ömrü, kalbinin Allah ile diri/canlı olarak geçirdiği vakitlerden başkası değildir. İşte o vakitler, ömrünü oluşturan hakiki saatlerdir. İyilik, takva ve itaat; bu hakiki hayatı (kalbin canlı olarak geçirdiği vakitleri) artırmaktadır.
Kul, Allah’tan yüz çevirip günahlarla meşgul olursa;
Hakiki hayatını kendi aleyhine zayi etmiş olur. Bu ziyankârlığın akıbetinin ne olduğunu, Ahirette: “Ah keşke hayatım için bir şey göndermiş olsaydım!” (Fecr, 24) diyeceği gün görecektir.
Allah’tan yüz çeviren ve günahlarla meşgul olan kişi, dünyevi ve uhrevi maslahatlarının ne olduğunu bilse bile, önüne çıkan engeller sebebiyle yol kendisine uzun gelir ve hayra götüren sebepleri hayata geçirmekte zorlanır. İşte bu da insanın ömründen hakiki anlamda eksilmedir.
İnsanın ömrü, hayatta geçirdiği süredir. Rabbine yönelmeksizin, O’nun sevgisini, zikrini ve O’nun rızasını kazanmayı arzulamaksızın insan için dirilik/canlılık söz konusu olamaz.
