İslam, hem ferdin iç dünyasını arındırmayı hem de toplumsal ilişkileri nezaket ve güven zemini üzerine inşa etmeyi hedefler. Bu hedefin en somut göstergelerinden biri, Kur’an-ı Kerim’de yer alan iffet ve tesettür emirleridir. Allah-u Teala, mümin kullarını ruhen temiz kılmak ve onurlandırmak adına tesettürü bir hayat tarzı olarak farz kılmıştır.
İlahi emir, sadece dış görünüşle beraber bakışların da disipline edilmesini ister. Nur Suresi’nde hem mümin erkeklere hem de mümin kadınlara yönelik ilk hitap, gözlerin haramdan sakınılması üzerinedir.
- Erkekler İçin: Gözleri harama dikmemek ve namusu korumak, ruhu kirden arındıran “daha temiz” bir davranış olarak tanımlanır.
- Kadınlar İçin: Gözleri cinsel arzuyu uyandıracak bakışlardan sakınmak, dış örtüden önce kalbe giydirilen bir hayâ zırhıdır.
Nur Suresi 31. ayet, tesettürün sınırlarını ve uygulanış biçimini en ince ayrıntısına kadar bizlere öğretir. Bu ayetle birlikte kadının toplum içindeki varlığı bir “ziynet” ve “emanet” olarak tanımlanmıştır:
- Örtünmenin Sınırı: Zaruri olarak açıkta kalan kısımlar (el ve yüz) hariç, tüm vücudun ve dikkat çekici güzelliklerin namahremden gizlenmesi esas kılınmıştır.
- Başörtüsü ve Göğüs Bölgesi: Başörtüsünün sadece saçı kapatan bir aksesuar değil, yakaların ve göğüs bölgesinin üzerine kadar inen, kadının vakarını koruyan bir örtü olması emredilmiştir.
- Yürüyüş ve Tavır: İffet sadece giyimde değil, harekettedir de. Gizlenen güzelliklerin fark edilmesi için ayakların yere vurulmaması (dikkat çekici yürünmemesi) istenerek, bütüncül bir edep hali hedeflenmiştir.
Kur’an, kadının hayatını zorlaştırmak değil, ona huzurlu bir alan açmak için kimlerin yanında daha serbest olabileceğini tek tek sıralamıştır. Kocadan babaya, kardeşten çocuklara kadar uzanan bu liste, aile içi sıcaklığın ve güvenin sınırlarını çizer.
Dış Örtü (Cilbab)
Ahzab Suresi 59. ayette ise dışarı çıkarken giyilecek olan “cilbab” (dış örtü) vurgulanır. Bu emrin arkasındaki hikmet ise son derece şefkatlidir: “Onların tanınmaması ve incitilmemesi için en elverişli olan budur.”
Tesettür, kadını toplumdan koparan bir engel değil, aksine onun “saygın bir hanımefendi” olarak tanınmasını sağlayan, onu kötü niyetli bakışlardan ve sözlü incinmelerden koruyan bir kimlik nişanıdır.
Sonuç Olarak
Allah (c.c), bu emirlerle kullarını kısıtlamayı değil, onları hem ruhen temiz kılmayı hem de sosyal hayatta hak ettikleri şerefli makama ulaştırmayı murat etmiştir. Tesettür, mümin bir hanım için sadece bir kıyafet değil; Rabbine olan bağlılığının, iffetine verdiği değerin ve asaletinin sessiz bir haykırışıdır.
