Ey Hakkı talep eden ve dinleyen Safik ! Bu kelamları anla ve fikret! Cenab-ı Hak, celle ve ala hazretleri seni anlayışta kuvvetlendirsin. Tevhid-i Şerif, Başlangıç ve Sondur
Yani Cenab-ı Mevla, kadim olup herşey yok iken kendisi var ve neticede herşey fani ve yok olunca yine kendisi var olacağından, herşeyin başlangıcı kendinden ve nihayeti yine kendisine döneceğini ve buna kıyasla ‘seyr-ü süluk”un dahi böyle olduğunu bilip inanmaktır.
Ve: SON, yine başlangıca dönüş demektir
- İmdi, her varlık Zat-ı Bari Teala’dan (Allah’ın zatından) çıkıp yine kendisine döner
- Ve: Lailaheillallah, hem başlangıç hem de sondur. Başlangıç kendisinden, dönüşde kendisindendir
- Ve: O kelime-i tayyibedir. Kilem-i tayyibtir.
- Ve: O, Kavl-i sediddir. Kavl-i sevabdır. Kelime-i takvadır
- Ve Kelime-i sevadır
- Ve Hakk’ın davetidir
- Salih ameldir. Bir ahitdir!
- Hasenedir! İhsan’dır
- Hasılı; bütün bunlardan kastedilen Kelime-i Tevhid’dir.
İdrak edesin ki;
Kelime-i tayyibedeb murat, Tevhit kelimesi olduğuna yani Kelime-i Tevhid’in bir isminin de kelime-i tayyibe olduğuna delil, Vacib Teala Hazretlerinin; Elemtera keyfe daraballahü meselen kelimeten tayyibeten keşeceretin tayyibetin (14/24)
Görmedin mi? Allah nasıl bir misalleme yaptı… Güzel söz kökü sabit dalları semada olan güzel bir ağaca benzer ayetidir ki, Mana’yı şerifi;
Ya Muhammed! Bilmez ve görmez misin ki, Allah (c.c) kelime-i tevhid ve kelime-i şehadetten ibaret olan kelime-i tayyibe, menfaati sürekli olmak konusunda hurma ağacı gibidir diyerek nasıl teşbih ve temsil etti demektir.
Kelime-i tayyibten murat edinilen Kelime-i Tevhid olduğuna delil İleyhi yes’adül kelimuttayyibü (35/10)
Temiz ve güzel kelime ‘O’ na yükselir ayet-i kerimesidir ki;
Burada kasd olunan Temiz sözler ki, bunlar; Kelime-i tevhid Kelime-i şehadet ve Zikrullahtır
Ve. bu pak sözler. öyle bir makama yükselir ki bu makam Allah Teala’nın dergahıdır
Ve,Kavl-, sedidten murat edilen Kelime-i Tevhid olduğuna delil;
Ya eyyühellezine amenuttekullahe ve kulu kavlen sediden (33/70) ayet-i kerimesidir ki, Mana-yı şerifi;
Ey benim vahdaniyetime iman eden kullarım! Allah’tan sakının ve doğru kelamı söyleyin!
Demektir Ve
Kelime-i Tevhid’in bir isminin de kavl-i savab olduğuna delil, İlla men ezine lehürrahmanü ve kale savaben (78/38) ayet-i kerimesidir, mana’yı şerifi;
Ruh’un ve saf saf meleklerin kıyam ettiği gün Rahman’ın izin verdiğinden başkası konuşamaz ve konuşanda doğruyu söyler demektir.
Ve dahi Kelime-i Tevhid’in bir ismi de Hak’ın daveti olduğuna delil;
- LEHÜ DAVET’ÜL HAK (13/14)
Yani;
Hakk da’vet O’nundur ayeti kerimesidir ki, ayet-i kerime, Kelime-i Tevhid ve Kelime-i Şehadetle
Dua Allah içindir demektir
Ve dahi Kelime-i Tevhid’in bir isminin de Kelime-i Takva olduğuna delil;
Ve el zemehüm kelimetettakva (48/26) ayetidir ki manası;
Allahü zül’celal müminlere kelime-i takva’yı yeni tevhid ve şehadet kelimelerini ilzam etti…
İlzam etti: yani Onlar üzerinde bu kelimeleri sabit kıldı demektir.
Ve dahi Kelime-i Tevhid’in bir isminin de Kelime-i Seva olduğuna delil;
Tealev ila kelimetin sevaü beynena ve beyneküm ella na’bude illallah (3/64) ayetidir ki manası;
Bizimle sizin aranızda müşterek olan kelime tarafına gelin ki, Allah’tan başkasına kulluk etmeyelim demektir.
Ve dahi Kelime-i Tevhid’in bir ismi salih amel olduğuna delil Rabbirciuni lealli a’melu saliha (23/99,100) ayetidir ki manası;
Ya Rabbi! Beni dünyaya geri gönder ki evvelki defa kötü işlediğimin mukabilinde salih amel işleyeyim demektir.
Ve dahi Kelime-i Tevhid’in bir ismi ahit olduğuna delil;
İlla menittehehaze ınderrahmanı ahden (19/87) ayet-i kerimesidir ki, manası;
Şefaate ancak o kimse sahib olur ki (dünyada tevhid ve salih amel ile) Rahman’ın indinde ahid almış ola demektir.
Kelime-i Tevhid’in bir ismi de hasene olduğuna delil;
Men cae bil haseneti felehu hayrun minha (27/89) ayet-i kerimesidir ki, manası; Şol kimse ki hasene ile gele, imdi o kimse için getirdiğinden ziyade hayır ve ecir vardır demektir.
Kelime-i Tevhid’in bir diğer ismi de ihsan olduğuna delil;
He’l ceza’ül ihsani illelihsanu (55/60) ayet-i kerimesidir ki manası;
İhsanın cezası ancak ihsandır
Yani güzel amel mukabilinde güzel sevap verilir demektir.
Hasılı;
- Kelime-i Tevhid metin bir kaledir
Nitekim Vacib Teala Hazretleri;
La ilahe illallah hısniy femen dehale hısni emine min azabi
Kelime-i Tevhid benim kalemdir
Şayet bir kimse benim kaleme dahil olur ise, azabımdan emin olur buyurmuştur.
Cenab-ı Hak cümlemizi o kalenin sakinlerinden eylesin.
Amin
Kaynak: Ahmed b. Muhammed Gazali / El Tecrid Fi Kelimetüt’Tevhid / bkz: 239-244
