Cibilliyetleri Allah-ü Teala’nın nimetlerini inkar ve onun kerem ve lütfunu unutma üzerine kurulu olan Bazı insanlar, laf eğlencesi satın alıyorlar, türlü türlü fazilet ve kemalatı, her çeşit hidayet ve kerameti şamil olan kitabın ayetlerini eğlencelik laflara değişiyorlar, ilahi ayetleri, insan nefsine zevkli gelen, insanı asıl ilgilenmesi gereken şeylerden alıkoyan, zararlı ve lüzumsuz şeylerle meşgul eden, yalan ve asılsız sözlerle değiştiriyorlar.
Bu fasit ve saçma değiş tokuşun sebebi ise, onların, Allah’ın dini ile dindarlık yolunu tutmak isteyen, asli fıtratı gereğince peygamberine gönülden bağlanmak gayesiyle Hakk’a meyleden, onun canibine yönelen kimseleri Hiçbir ilme dayanmaksızın, Allah yolundan saptırmak içindir. Yani onların bu engelleme ve saptırma çabası, ne nakli ne de akli hiçbir ilme istinat etmeksizin, sırf karakterlerindeki, tinet ve tabiatlarının merkezindeki cehaletten ve pislikten kaynaklanmaktadır.
Ve bu asli cehalet sebebiyle, Onlarla alay etmek içindir. Tam bir cehalet içerisinde ve içlerindeki sırlardan ve hikmetlerden gaflette olmaları sebebiyle, o Hak yoluna ve tevhide ulaştıran ayetleri akıllarınca alaya ve maskaraya almak için de bunu yapıyorlar. İşte onlar, aslen olsun fer’an olsun cibilliyetlerinin dalalet ve azgınlık üzerine olması sebebiyle Onlar için aşağılayıcı bir azap vardır (Lokman Süresi 6. ayet). Allah’ın kitabıyla ve resulü ile haksız yere, düşüncesiz ve tedbirsizce alay etmeleri yüzünden, o azabın içinde alçalıp, tahkir olunup giderler.
Kaynak: Abdülkadir Geylani / Geylani Tefsiri / C: IV / bkz: 304
