Ey tevhid ehli ve tevhid makamına ulaşmış olan muhakkak
Ey tahmin ve taklit izlerinden kurtulmuş olarak mak’ad-s sıdkta, sadakat makamında oturmuş olan kimse. Sakın ola ki, kabiliyetin olmayan, yeteneğin olmayan, takat ve gücünün dışında olan şeyleri elde etmeye, onları kazanmaya kalkışma.
Zira, Cenab-ı Hakk’ın cezbesi ve terfiki dışında, irfan yolunda ne kadar gayret ederse etsin, ne kadar çabalarsa çabalasın, kişinin elde edeceği şey, kabiliyet ve vüs’ati dahilinde, maddiyatından mümkün olduğunca soyunmuş bir şekilde Allah’ın ahlakı ile ahlaklanmaktan başka bir şey değildir.
Cenab Hakk’ın sırf zatına tahsis ettiği gayb bilgilerini keşfetmeye gelince, bu öyle bir şeydir ki, peygamberlerden olsun, erbab-ı velayet ve muhabbetten olan, kamillerden olsun, hiç kimsenin idraki onun etrafında uçamaz. Halis kullar bile onun hakkında ağzını açamaz. Çünkü bu hiç kimsenin güç ve kabiliyet sınırlan dahilinde değildir.
Cenab-ı Hakk’ın havas kullarından, peygamberlerinden ve velilerinden zuhur eden mucize, keramet ve harikulade türden olaylar ve şeyler, ancak ve ancak Cenab-ı Hakk’ın onlara bildirmesi, tevfiki ve ihsan etmesi ile mümkündür. Kaldı ki, bazı muhabbet ve velayet sahipleri, cemalullaha ve celalullaha muttali oldukları için, kendilerinde bu tür harikuladeliklerin zuhuru esnasında hüzünlenirler ve ızdırap duyarlar. Çünkü bu durumun kendilerinin gark olmuşluk halini giderdiğini ve ona aykırı olduğunu düşünürler.
Nitekim zamanımızdaki bir abdaldın da Allah onun iman ve irfan ehlinin marifetleri üzerindeki bereketini daim eylesin- aynı şeylerin zuhur ettiğini müşahede ediyorsun. Kısacı, bir muvahhidin, tevhid ehli olan kimsenin, üzerinde kaderin cereyan ettirdiği şeylere karşı, hiçbir karşılık beklemeksizin, rıza ve teslimiyet ipine sarılması gerekir.
Allah-ü Teala, cümlemizi rıza makamına ulaşanlardan eylesin. Cenab-ı Hakk’ın kendisi hakkında kader levhasında takdir eniği şeylerde, kendisinden razı olunan kimselerden eylesin.
Kaynak: Abdülkadir Geylani / Geylani Tefsiri / C: IV / bkz: 326
