Nisa Süresi 22. Ayet Meali: Geçmişte olanlar bir yana, babalarınızın nikahladığı kadınlarla evlenmeyin; çünkü bu bir edepsizliktir, iğrenç bir şeydir ve kötü bir yoldur.
Nisa Süresi 22. Ayet Tefsiri: Kadınlarla ilgili olarak yine; Babalarınızla evlenen kadınlarla evlenmeyiniz. Ey Müminler, ister kafir olsun ister Müslüman, babalarınızın evlendiği, birlikte olduğu kadınlarla, anneleriniz olsunlar veya olmasınlar, evlenmeyiniz. Bu iş aklen, dinen ve insani değerler bakımından hayvanca olduğu gibi, köle ya da hür kadınlar olsalar bile onlarla evlenmeyiniz.
Gerçi soylu atlar örneğinde olduğu gibi, bazı hayvanlar bile anneleri ile çiftleşmezler. Allah’ın yasakladığını yapanlar azabı ve huzurdan kovulmayı hak ederler. Eskiden olan oldu. Şüphesiz kötüydü, tiksinti vericiydi ve fena bir iştir (22).
İslamiyet’in bu konudaki yasağı gelmeden önce gerçekleştirilmiş olan bu nevi evlilikleri, akıl, insanlık ve din kabul etmediği için, büyük günahlar ve edepsizlikler cümlesinde değerlendirmiş ve yasaklamıştır. Bu tür evlilikler öyle kötüdür ki insanı, Allah’ın hikmetine, adaletine ve yolunun mükemmelliğine uygun davranış gerektiren halifelik derecesinden uzaklaştırır, kovar ve mahrum bırakır.
Araplar bu tür evliliklerle olan çocuklara, huzura gelmekten men edilmesi ve uzaklaştırılması gereken çocuk demişlerdir. Allah bizleri nefislerimizin kötülükleri sebebiyle yaptığımız kötülüklerden korusun. Allah işin çirkinliği ve çirkinlik derecesinin büyüklüğü sebebiyle önce bütün yasakları saymış ve sonra da teferruata geçerek şöyle buyurmuştur.
Nisa Süresi 23. Ayet Meali: Anneleriniz, kızlarınız, kız kardeşleriniz, halalarınız, teyzeleriniz, erkek kardeşin kızları, kız kardeşin kızları, sizi emziren anneleriniz, sütbacılarınız, eşlerinizin anneleri, kendileriyle birleştiğiniz eşlerinizden olup evlerinizde bulunan üvey kızlarınız size haram kılındı. Eğer onlarla birleşmiş değilseniz (nikah ortadan kalktığında) kızlarını almanızda size bir sakınca yoktur. Kendi sulbünüzden olan oğullarınızın eşleri ve iki kız kardeşi birden almak da size haram kılındı; ancak geçen geçmiştir, Allah çok bağışlayıcı ve esirgeyicidir.
Nisa Süresi 23. Ayet Tefsiri: Anneleriniz, kızlarınız, bacılarınız, halalarınız, teyzeleriniz, kardeşlerinizin kızları ve bacılarınızın kızları size haram kılınmıştır.
Onlarla evlenmeniz yasaklanmıştır. Kardeşlerinizle, ister anne baba bir, ister baba bir ve ister anne bir olsun, evlenmeniz kesinlikle yasaklanmıştır.
Sizi emziren süt anneleriniz ve süt kız kardeşleriniz de. Yani sizi bir yada iki kere emziren süz annelerinizle ve süt kız kardeşlerinizle evlenmeniz yasaklanmıştır. Çünkü nesep bağıyla yasaklananlar genellikle süt bağıyla da yasaklanmıştır.
Karılarınızın anneleri de. Karılarınızın anneleri ile evlenmeniz de akrabalık mahremiyetinden dolayı yasaklanmıştır. Karı koca olduğunuz kadınlarınızın kızları olup da sizin evinizde yetişenler de.
Sizin evinizde ve terbiyeniz altında yetişen üvey kızlarınız da, anneleri ile yattığınız için, evlenmeniz yasaklanmıştır. Eğer anneleri ile yatmamışsanız, onlarla evlenmenizde bir sakınca yoktur. Kendi sülbünüzden gelen oğullarınızın karılarıyla da evlenmeniz yasaklanmıştır.
Aynı vakitte iki kız kardeşle birden evlenmeniz de yasaklanmıştır. Önceden olanlar hariçtir. Ancak bu gibi bir olay, siz iman etmeden önce olmuş ise, sorumlu tutulmayacaksınız.
Allah bağışlayan ve merhamet edendir (23). Sizin işlerinizi düzeltp yoluna koyan Allah tövbe ettiğiniz zaman sizin günahlarınızı affeder ve size acıdığı için suçunuz ne kadar büyük olursa olsun tövbenizi kabul eder.
Nisa Süresi 24. Ayet Meali: Elinizin altında bulunan cariyeler müstesna, evli kadınlar da size haram kılındı; Allah’ın size emri budur. Bunlardan başkasını, iffetli yaşamak ve zina etmemek kaydıyla, mallarınızla (mehir vecibesini göz ardı etmeden) istemeniz size helal kılındı. Onlardan karı-koca ilişkisi yaşadıklarınıza kararlaştırılmış olan mehirlerini verin. Mehir kesiminden sonra karşılıklı anlaşmanızda size günah yoktur. Şüphesiz Allah ilim ve hikmet sahibidir.
Nisa Süresi 24. Ayet Tefsiri: Evli kadınlarla da. Yani başkalarıyla evli kadınlarla da evlenmeniz yasaklanmıştır. Elinize geçenler hariç. Yani savaş esiri olarak alınan evli kafir kadınlar ile evlenebilirsiniz. Çünkü esirlikle nikah kalkar.
Allah’ın emirleri bunlardır, bunların dışındakiler size helal kılınmıştır. İyi biliniz ki bu yasaklar, Allah’ın kesin olarak uyulmasını istediği yasaklardır. Bunların dışında kalanlarla evlenmeniz ise zinadan kaçınıp namuslu yaşamak üzere mallarınızda istemenize halinde.
Yani mehirlerini ödeyerek, helal yoldan eş edinmek istedikleriniz kadınlar, sizin dininizi ve cinsinizi korumaya uygun, sizi zinadan uzaklaştıracak eşler olarak size helal kılınmıştır.
Zina Allah’ın insanları yaratmasındaki hikmetini ve insanın yaratılışındaki maksadı bozar. Nikah yoluyla kendilerinden faydalandığınız eşlerinize mehirlerini vermeniz farz kılınmıştır.
Ey Müminler!
Allah’ın size helal kıldığı kadınlardan, evlenerek faydalandıklarınıza mehirlerinin tamamını talep etmeleri halinde, ödenmesinin dinen farz olduğuna inanarak veriniz.
Mehir kesinleştikten sonra, birbirinizi razı etmenizde bir günah yoktur. Yani tamamı ödenmesi emredilmiş olmasına karşın, aranızda mutabakat hasıl olduğunda, yani eksik veya fazla ödemeye veya hiç ödememeye onu razı etmeniz halinde bir sorumluluğunuz yoktur.
Allah her şeyi bilen ve hikmet sahibidir (24). Kullarının ahvalini düzenleyen Allah, eşsiz bilgisi ile onlar için neyin iyi olduğunu ve neyin onları memnun edeceğini bilir, hayatları için hikmetini tayin eder.
Kaynak: Abdülkadir Geylani / Geylani Tefsiri / C: I / bkz: 415-417
