Nur Suresi 58-60 arası ayetlerin tefsiri
Cenab-ı Hak, müminlerin birbiri ile kaynaşırken dikkat edecekleri adaba işaret etmektedir. O, insanların kendilerine söylenen şeye sarılmayı kabul etmeleri için, umumî bir üslup ile şöyle seslenmektedir: Ey iman edenler! Arkadaşlığın ve kardeşliğin adabından birisi de şudur;
Ellerinizin altında bulunanlar ve henüz buluğ çağına ermemiş olanlar, günde üç defa; sabah namazından önce, öğle vakti elbiselerinizi soyunduğunuzda ve yatsı namazından sonra sizden izin istesinler. Sizler ister erkek olun, isterse kadın olun, köleleriniz de ister erkek olsun, isterse cariye olsun, onların hepsi (ayette zamir herkese şamil olacak şekilde müzekker olarak zikredilmiştir), aynı şekilde ergenlik çağını geçmemiş çocuklar (onların özellikle zikredilmesinin sebebi teklife en yakın oldukları zamanın ergenlik çağı olmasıdır), yanınıza girmek için sizden üç defa izin istesinler.
Yani hizmetçiler ve çocuklar yanınıza gireceği şu üç vakitte sizden izin istemeleri gerekir.
- Sabah namazından önce. Zira o vakit elbiselerinizden soyunmuş olursunuz ve yanınıza girmeleri yasaktır.
- Istirahat etmek ve kaylûle uykusu için elbiselerinizi çıkardığınız öğle vaktinde.
- Uyumak için yine elbiselerinizi çıkardığınız zaman olan yatsı namazından sonra.
İşte bahsedilen bu üç vakit sizin mahrem vakitlerinizdir. Bunlar mahremiyetinizi ve açığa çıktığı zaman sizi sıkıntıya sokacak durumlarınızı muhafaza etmeniz, ortaya dökmemeniz gereken zamanlardır Bunların dışında ne size ne de onların üzerine bir günah yoktur. Yanınıza sizden izin almaksızın girmelerinde bir sakınca yoktur. Çünkü onlar sizin hizmetkarlarınızdır. Size hizmet etmek için Yanınıza gelip giderler. Zira birbirinizle yardımlaşmak üzere yaratıldınız. Birbirinizin yanına girip çıkabilirsiniz. İşte böylece Allah ayetlerini açıklamaktadır.
Sizin menfaatinizi düşünen Allah-ü Teala, bu anlatılan şeylerde olduğu gibi, dostluk ve yakınlık adabını öğreten ayetlerini sizlere açıklamaktadır. Kullarının bütün ahvaline muttali olan: Allah, Alim ve Hakîm’dir (Nur Süresi 58. ayet) Allah-ü Teala sizin düzgün yönlerinizi de bozuk taraflarınızı da bilir. Herkes tarafından doğruluğu kabul edilmiş olan düzenin bozulmaması, korunması ve kaydedilmesi husúsunda hüküm ve hikmet sahibidir.
Ve aynı şekilde, Çocuklarınız buluğ çağına geldiğinde, ister kız olsun, ister erkek olsun, çocuklarınızda şehvet belirtileri ortaya çıktığı zaman Tıpkı kendilerinden öncekiler gibi onlar da izin istesinler. Hür olanların yaptığı gibi yapsınlar. Çünkü buluğ çağından itibaren onlar da diğerlerinin hükmüne girerler Allah, böylece size ayetlerini açıklamaktadır.
Birbirinizle güzelce karışıp kaynaşmanıza rehberlik eden ayetlerini size bu şekilde izah etmektedir. Kullarının ahvalini ıslah edici olan Allah, Alim ve Hakim’dir (Nur Süresi 59. ayet) Allah-ü Teala, kullarının içlerinde olup da hoşa gitmeyen şeyleri bilir ve onların meydana gelmeden önce defedilmesi hususunda hüküm ve hikmet sahibidir.
Hayızdan ve çocuktan kesilmiş ve artık evlenme ümidi beslemeyen kadınlar, hiçbir şekil de şehveti kalmamış, hayız ve çocuk doğurma özelliğini kaybetmiş ve yaşlılıkları dolayısıyla evlenme ümitlerini yitirmiş olan kadınlara gelince,; Zinetlerini göstermeksizin elbiselerini bırakmalarında onların üzerine bir günah yoktur.
Erkeklerin iştahını kabartan, şehvet duygularını kabartan zinetlerini göstermeksizin, onların cilbap gibi üst elbiselerini çıkarmalarında bir kerahet ve sakınca yoktur. Zineti (süs, takı ve güzellikleri) göstermek ise, “zinetlerini göstermesinler” (Nur 31) ayet-i kerimesi gereğince her halukarda men edilmiştir. Ama iffetli davranmaları onlar için daha hayırlıdır.
Dış elbiselerini bırakmamaları ister genç olsun, isterse yaşlı olsun, bütün kadınlar için daha iyidir. Onların sırlarına ve iç dünyalarına muttali olan Allah Semi ve Alîm’dir.(Nur Süresi 60. ayet) Kadınların erkeklerle konuşmalarını işitir ve bundaki niyetlerini bilir
Kaynak: Abdülkadir Geylani / Geylani Tefsiri / C: III / bkz: 520-522
