Ölüm, insana en yakın hakikattir; fakat en çok unutulandır. Dünya hayatının aldatıcı süsleri, insanı ahireti düşünmekten alıkoyarken; mezar, toprak ve hesap gerçeği sessizce yaklaşmaya devam eder.
Ölüm kapıda beklemektedir; mezar insanın evi, toprak yatağı, haşereler ise yoldaşı olacaktır. Dünya hayatında ihmal edilen nice hakikat vardır ki, ölenler bunları telafi edebilmek için bir günlüğüne bile olsa geri dönmeyi temenni edeceklerdir. Fakat artık vakit geçmiş, perde kapanmıştır.
İnsan, çoğu zaman kendisinden önce gidenlerin düştüğü kuruntulara kapılır; yaptığı amelleri yeterli görür, kendini beğenmenin gizli tuzağına düşer. Oysa amellerin içinde öyle afetler vardır ki, kul onların tamamından kurtulabilse ancak gerçek kazancı elde etmiş olur.
Hatalar bu denli çokken insanın kendini beğenmesi ne büyük bir gaflettir. Nitekim insanlığın babası Hz. Adem, hatalardan sadece biri sebebiyle cennetten çıkarılmıştı. Bu hakikat, nefsine güvenen herkes için ibret olmaya yeterlidir.
Ömür Azalırken Malın Artmasına Sevinmek
İnsan malının artmasına sevinir; fakat ömrünün her geçen gün eksilmesine üzülmez. Ahiret adım adım yaklaşırken, yüz çevirmiş olan dünyaya yönelir. Oysa bu tercih, aklın değil; gafletin eseridir.
Dünya arkasını dönmüş giderken, ahiret sessizce yaklaşmaktadır. Gerçek akıl, yüz çevirene değil; yaklaşana yönelmektir.
Nice insanlar vardır ki, güne güzel umutlarla başlamış; fakat gün bitmeden bu dünyadan göçmüştür. Yarın için planlar yapan niceleri, yarına ulaşamadan can vermiştir. Bu sebeple kısa ya da uzun gün demeden amele devam etmek gerekir. Çünkü kabirde sorular sorulacak; cevaplar ise dünyada hazırlanacaktır.
Zorunlu olarak dünyadan ayrılmadan önce, kul kendi isteğiyle ondan ayrılmalıdır. Zira biniti gece ve gündüz olan kişi, yürümese bile yürütülür ve menziline varır. Zaman, insanı durmaksızın ahirete taşımaktadır.
Bu öğütler dikkatle dinlenmeli ve kalpte yankı bulmalıdır. Eğer bu sözler insanda bir tesir bırakmıyorsa, başına gelen gaflete ağlamalıdır. Çünkü gözyaşı, rahmet denizinden süzülen en samimi duadır.
