Oruçlu, kötülüklerin bütününe karşı kapılarını sonuna kadar kapatmalı, onlara geçit vermemelidir
1. Gözü Muhafaza Etmek: Göz, Allah’ın insana verdiği en kıymetli azalardan biridir. Görmesini, tefekkür etmesini, dış dünya ile olan alakasını sağlayan şey insanın gözü- dür. Kafaya ve kalbe giden şeyler gözlerden süzülerek giderler. Adeta onların ilk kapısıdır göz.
İnsan, hususiyle de oruçlu olduğu zaman gözünü zehirli ok hükmünde olan haramlardan, kalbi meşgul edebilecek malayani şeylerden muhafaza etmelidir. Allah Resulü: Harama bakmak, lanetlenmiş şeytanın zehirli oklarından bir oktur. Kim Allah’tan korktuğu için onu terk ederse, Allah (c.c.) o kuluna kalbinde tatlılığını hissedebileceği bir iman ihsan eder. buyurarak gözle girilecek günahlara dikkatleri çekmiştir
2. Dili Muhafaza Etmek: Dili; yalandan, gıybetten, haram şeyleri konuşmaktan, başkalarının eksiklerini söylemekten, kavga ve gürültüden koruyup zabt-u rapt altına almaktır. Bunun yanında Kur’an’la, evrad-u ezkarla meşgul olma, uhrevi alemi hatırlatacak, tefekküre sebep olacak eserleri okumaktır.
Oruçlu kavga-gürültü çıkarmayacak, sövene mukabelede bulunmayacak, cahilane tutum ve davranışlar içine girmeyecektir. Kendisine bu mevzuda herhangi bir sataşma olursa, oruçlu olduğunu, mukabele etmeyeceğini, bu mevzuda ona karışmayacağını söylemelidir. Zira Resulü Ekrem;
Oruç, mümin için bir kalkandır. Binaenaleyh sizden biriniz oruçlu iken, kötü şeyler konuşmasın, cahilane hareket etmesin. Eğer bir kimse kendisine sövecek olur veya çatacak olursa ben oruçluyum. desin buyurmaktadır.
Oruçlu olduğu halde, bir sürü dedikoduya dalan, diline hakim olma yan, sadece midesine bir şey koymamakla iktifa eden, oruçtan hasıl olacak mükafattan mahrum kalır. Kar olarak yanına sadece susuzluk ve açlık kalmış olur.
Bunu da Allah Resulü (s.a.v) şu beyanlarıyla ifade etmişlerdir;
- Yalan konuşmayı, yalan sözlerle amel etmeyi terk etmeyen kimsenin, yemesini, içmesini terk etmesine Allah’ın ihtiyacı yoktur.
Başka bir yerde de şöyle buyururlar:
- Nice oruç tutanlar vardır ki, orucundan, susuzluk çekme ve açlıktan başka bir kazancı yoktur Nice geceleyin kalkıp nafile ibadet yapanlar vardır ki, bu kalkmasından ötürü, uykusuzluktan başka bir kazancı yoktur.
3. Kulağı Muhafaza Etme: Allah’ın insanlara değerli bir emanet olarak verdiği kulağın da, yalan. gıybet, dedikodu gibi çirkin şeylere karşı kapalı tutulması, onların konuşulduğu yerlerden uzaklaşılması, mümin için yapılması gerekli olan bir davranıştır. Çünku konuşulması çirkin olan bir şeyin, dinlenilmesi de o kadar çirkindir. Kur’an şu kudsi beyanıyla, yalan dinlemeyi, ona kulak kesilmeyi çok çirkin görmüştür.
- Onlar devamlı yalan dinler ve haram yerler
4. Diğer Organları Muhafaza Etme: İnsanın, hususiyle de oruçlunun bütün azalarını günahlardan koruması ve bunları koruma adına adeta mayınlı bir tarlada geziyormuş gibi dikkatli olması gerekir. Kısacası o, elini, ayağını, başını, kulağını şeytandan gelecek oklara karşı, zırha sokmalı ve onlardan müteessir olmamaya çalışmalıdır.
İslam büyükleri de orucu, üç mertebeye ayırmışlardır. Bunlar:
- Avamın orucu: Bu oruç, mide ve tenasül uzvunu şehvetlerden sakındırmadır. Yani, yemek, içmek ve cinsi münasebette bulunmaktan kendini korumaktır.
- Havassın orucu: Kulak, göz, dil, el, ayak ve sair azalan günahlar- dan muhafaza etmektir.
- Ahassü’l-havassın orucu: Kalbi, dini maksat ve dünyevi düşüncelerden men edip Allah’tan başkasını kalpten tamamen uzaklaştırmaktır. Böyle bir oruç, Allah’tan ve kıyamet gününden başkasını düşünmekle bozulmuş olur. Din için kasdolunmayan dünyayı düşünmek de bu orucu bozar. (Bu seviyedeki insanlara göre)
Kaynak: Akademi Araştırma Heyeti / Bir Müslümanın Yol Haritası / bkz: 452-454
