Ey düşünen ve gören kimse!
Mahlukat tekrar diriltildikten ve hayret içerisinde, sarhoş ve kendini kaybetmiş bir şekilde Rablerine arz olunduktan sonra günahkarların , öldükten sonra tekrar dirilmeyi, Rabbin huzurunda toplanmayı ve O’na arz olunmayı, cezayı ve o gün buluşmanın şerefini inkar edenlerin Rablerinin huzurunda hayli mahcup ve utanç içerisinde olmalarından dolayı başları öne eğilmiş olarak hayli mecbur ve muzdarıp olmalarından dolayı yüce Allah’a münacat ederekten şöyle söylerlerken hallerini bir görsen;
Ey Rabbimiz!
Ey bir çok çeşit iyilik ve cömertlikle bizi terbiye eden Rabbimiz! Biz Seni inkar ettik, Sen ise bize elçiler gönderdin, onları da inadımızdan yalanladık, büyüklenerekten onları ve davetlerini de inkar ettik. İşte bu gün vakıaya mutabık olan hakikati gördük ve elçilerinin sadık ve Senin katından getirdikleri her şeyin doğru olduğunu gerçekten şimdi Senden dinledik, şimdi bizi geri çevir de, yani lütfunla ve fazlınla bir kez daha bizi dünya hayatına geri gönder de;
O dünya hayatında, şu an bize gönderip işittirdiklerinin gereğince, Senin katında makbul ve rızana muvafık salih bir amel işleyelim. Çünkü biz artık elçilerinin getirdiklerinin ve kitabının söylediklerinin tamamına kesin bir şekilde inanıyoruz (Secde Süresi 12. ayet)
Şayet onların bu hallerini görseydin ve onların o zamanki o münacaatlarını işitseydin elbette hayli iğrenç ve feci bir durumu görmüş olurdun. Sonra izzet ve celal perdeleri arkasından onlara şöyle nida edilir:
Şu an deneme ve imtihan vakti geçti, tedarik ve telafi zamanı da sona erdi.
Eğer biz dilemiş olsaydık, sizin hidayetinize önceden Bizim irademiz taalluk etseydi imtihan dünyasında sizden her nefse hidayetini verirdik ve halis kullarımıza hidayet verdiğimiz, onlara hidayet ve doğru yolu kolaylaştırdığımız gibi sizi de buna muvaffak kılardık. Fakat hikmetim ve maslahatım muktezasınca Benden: Sonsuza dek bedbaht olacaklar için hazırlanmış olan cehennemi elbette İzzetim ve Celalim gereğince, fıtri olarak verdikleri ahitlerinin ve yaratılıştan getirdikleri misaklarının gereklerini kötülüğe emreden nefislerine ait şeytanların aldanmasıyla unutan bütün insanlar ve İblisin orduları olan cinlerden dolduracağım sözü ve hükmü hak olmuştur (Secde Süresi 13. ayet) sahih ve sabit olmuştur. Benim katımda söz değişmez. Benim hükmümü değiştirecek hiçbir kimse yoktur
Kaynak: Abdülkadir Geylani / Geylani Tefsiri / C:IV / bkz: 335-336
