Kur’an-ı Kerim’de bunlara benzer terbiye ayetleri sayılamayacak kadar çoktur.
O, ilahi terbiye görmekte ve ahlaki kemale erdirilmekte ilk hedefti.
- (Habibim) sen (güçlüğü değil) kolaylığı (sağlayan yolu) tut İyiligi emret. Cahillerden yüz çevir.
Şüphesiz ki Allah adaleti, iyiliği, (hususiyle) akrabaya (muhtaç oldukları şeyleri) vermeyi emreder. Taşkın kötülük(ler)den, münkerden, zulüm ve tecebbürden nehyeder. Size (bu süretle) öğüt verir ki iyice dinleyip ve anlayıp tutasınız.
- … Sana (bu emir ve nehly sebebiyle) isabet eden şeylere katlan. Çünkü bunlar kat’i surette farz edilen umurdandır.
- Sen yine onların suçundan geç. Aldırış etme. Şubhesiz Allah iyi- lik edenleri sever.
Ne (her) iyilik, ne de (her) kötülük bir olmaz. Sen (kötülüğü) en güzel (haslet ne ise) onunla önle. O zaman (görürsün ki) seninle arasında düşmanlık bulunan kimse bile sanki yakın dost (un olmuş) tutar
- Öfkelerini yutanlar, insanlar (ın kusurların) dan afv ile geçenlerdir.
- Ey iman edenler! Zannın birçoğundan kaçının. Çünkü bazı zan (vardır ki) günahtır. Birbirinizin kusurunu araştırmayın. Kiminiz de kiminizi arkasından çekiştirmesin.
Kur’an-ı Kerim’de bunlara benzer terbiye ayetleri sayılamayacak kadar çoktur. O, ilahi terbiye görmekte ve ahlaki kemale erdirilmekte ilk hedefti. Sonra ondan bütün varlıklara ışık saçılacaktı. O, Kur’an’la terbiye edildi; beşeriyet te onunla!.. Bunun içindir ki Allah’ın Resulü (s.a.v): Allah (c.c), İslamiyet’i üstün ahlak ve güzel amellerle kuşattı
Üstün huylardan bazıları şunlardır:
İnsanlarla güzel geçinmek, onlara iyi davranmak, çevredekilere karşı yumuşak muamelede bulunmak, bol bol iyilik yapmak, yemek yedirmek, selamı yaymak, hastaları ziyaret etmek, cenazeleri uğurlamak, -müslüman olsun, kafir olsun komşularına karşı iyi bir komşu olmak, ihtiyarlara saygı göstermek;
Davetlere gitmek, davet sahibine dua etmek, kusurları bağışlamak, insanların arasını düzeltmek. cömertlik. iyilik, mertlik, öfkeyi yenip yutmak, haramlardan, gıybetten. yalandan, cimrilikten, hırstan, cefa vermekten, tuzak ve hileden, koğuculuktan, iki kişi arasını açmaktan,
Akrabalarla ilgiyi kesmekten, kötü huydan, böbürlenmekten, gururdan, kuruntudan, başkalarına dil uzatmaktan, büyüklenmekten, çirkin sözlerden, kinden, hasetten, azgınlıktan, düşmanlıktan ve haksızlıktan uzaklaşmaktır.
Kaynak: İmam-ı Gazzali / İmam-ı Gazali’den Müminlere Vaazlar / bkz: 341-343
