Zekat veren kimsenin özen göstermesi gereken hususlar
1-) Senenin hemen bitiminde, zaman geçirmeden zekatını vermesi, fıtır sadakasını bayram gününden sonraya bırakmaması. Fıtır sadakasının vacip vakti Ramazanın son günü güneşin batışı ile girer. Acele olarak verilmesinin vakti ise Ramazan ayının bütün günleridir.
Bir kimse zekat vermeye imkanı varken zekatını vermeyip tehir etse günaha girer. Malı helak olsa ve helak olan bu malı tesadüfen zekat alması caiz olan kimselerin ellerine geçse yine zekat borcundan kurtulamaz. Zekatı sene geçmeden vermek, veya daha sonraki senelerin zekatını önceden vermek caizdir.
2-) Zekatını, iskan ettiği memleketten başka bir memlekete göndermemesi, Zira her fakirleri kendi memleketlerindeki zenginlerin zekst miktarlarına göz dikerler ve umarlar. Halbuki zekatı başka yere gönderirse bu güzel umutlar yıkılır. (Fakirler hayal kırıklığına uğrarlar).
Şayet başka yere gönderirse, ulemadan bazılarının görüşlerine göre caizdir. Fakat, ihtilaftaki şüpheden kurtulmak için en iyisi, göndermeyip bütün mallarının zekatını oturduğu şehrin fakirlerine vermektir. Ayrıca o beldede bulunan yabancı fakirlere vermesinde hiçbir sakınca yoktur.
3-) Zekatını kendi beldesinde, zekat verilecek sekiz sınıfın mevcudiyetine göre bölüp ayarlamalıdır. Bütün memleketlerde sürekli şu dört sınıf bulunur:
4-) Fakirler
5-) Miskinler,
6-) Borçlular
7-) Misafirler
Misafir deyince; yolda kalmış, memleketine gidecek durumda olmayan kimseleri kastediyorum. Fakat bu sınıfları teşkil eden fertlerin her birine eşit oranda vermekle yükümlü değildir.
Kaynak: İmam Gazali / İmam Gazali’den Müminlere Vaazlar / bkz: 100-101
