Zeval Vakti
Zeval vakti güneşin batıya doğru kaymaya başlamadan önceki tam durduğu vakittir. Güneş az batıya doğru kaymaya başladığı vakit öğle namazı vaktidir.
- Ölçüm: Bir çubuk diktiğinizde gölge ne kısalıyor ne de uzuyorsa güneş tam tepededir.
- Hüküm: Bu “orta vakit”te namaz kılmak caiz değildir (Kerahat vakti).
Öğle Vakti: Gölgenin Uzamaya Başlaması
Güneş batıya doğru en küçük bir hareket yaptığında (bir nalın kayışı kadar), gölge de doğuya doğru uzamaya başlar.
- Başlangıç: Gölgenin kısalmasının durup tekrar uzamaya başladığı an Öğle Vakti girmiştir.
- Bitiş: Çubuğun gölgesi, güneş tam tepedeyken ölçülen en kısa gölgeye (fey-i zeval), çubuğun kendi boyu kadar daha eklendiğinde öğle vakti sona erer.
İkindi Vakti: Gölgenin “Misli” Kuralı
Bir misli ve “iki misli” ifadeleri, namaz vakitlerinin sınırlarını belirler:
- Asr-ı Evvel (İlk İkindi): Gölge, dikilen çubuğun (veya boyun) bir misli kadar uzadığında ikindi vakti girer.
- Asr-ı Sani (İkinci İkindi): Gölge boyu, çubuğun iki misline ulaştığında ise ikindi vaktinin en faziletli zamanı biter. Bu andan güneş batışına kadar olan süre “zaruret” vaktidir.
Ayak Hesabı ile Namaz Vaktini Belirleme
Eğer yanınızda bir çubuk yoksa, kendi boyunuzu ve ayak ölçünüzü kullanarak da hesap yapabilirsiniz:
- Yedi Ayak Kuralı: İnsan boyu, ortalama olarak kendi ayak uzunluğunun yedi katıdır.
- Uygulama: Yüzünüzü güneşe dönün ve durduğunuz yerden gölgenizin bittiği yere kadar kendi adımlarınızla ölçün.
Eğer ölçtüğünüz mesafe 7 ayaktan (yani kendi boyunuzdan) az ise vakit öğle’dir. Eğer 7 ayağı geçmiş ise İkindi vakti girmiş demektir.
