Mükellefiyet çağına ulaştıktan sonra Ayşe’ye farz olan şey Fatma’ya da farzdır. Bu hüküm kişiye göre değişmez. Eğer bir anne olarak kendimiz için farz kabul ettiğimiz bir emri benimsiyorsak, aynı hassasiyeti evlatlarımız için de düşünmemiz gerekmez mi?
Edebine uygun şekilde kapanmaya gayret eden anneler olarak, kızlarımızın da bu bilinçle yetişmesi için ne kadar çaba gösteriyoruz? “Daha küçüktür”, “Evlenince kapanır” gibi ifadelerle meseleyi ertelemek, aslında sorumluluğu zamana bırakmak değil midir? Oysa alışkanlıklar küçük yaşta başlar; inanç, edep ve hassasiyet de aile içinde kök salar.
Elbette çocuklara sert bir üslupla yaklaşmak doğru değildir. Nitekim Sahih-i Buhari ve Sahih-i Müslim’de yer alan rivayette Peygamber Efendimiz Muhammed “Kolaylaştırın, zorlaştırmayın; müjdeleyin, nefret ettirmeyin” buyurmuştur. Bu ölçü, eğitimde temel prensibimiz olmalıdır. Ancak kolaylaştırmak; tamamen görmezden gelmek ya da rehberlikten vazgeçmek anlamına da gelmez.
Çocuklarımız bu çağda arkadaşlarından ve sosyal çevreden fazlasıyla etkileniyor olabilir. Fakat eğitimin temeli yine ailede atılır. Anne-babanın duruşu, evin atmosferi ve verilen bilinç, çocuğun istikametini belirleyen en güçlü etkendir.
Sorumluluk bilinci sevgiyle birleştiğinde hem anne hem evlat için bir rahmet kapısı aralanır. Çünkü farz olan, sadece bir nesle değil; mükellef olan herkese farzdır.
İsmail Ekinci
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Mükellefiyet çağı ne demektir?
- Mükellefiyet çağı, kişinin dinî sorumluluk altına girdiği dönemdir. Ergenliğe ulaşan her Müslüman, farz ve haramlardan şahsen sorumludur.
Anneye farz olan bir hüküm çocuğa da aynı şekilde farz mıdır?
- Evet. Mükellefiyet çağına ulaşmış her birey için farzlar aynıdır. Hükümler kişiye göre değişmez.
Çocuklara dinî sorumluluklar nasıl öğretilmelidir?
- Sevdirerek, kolaylaştırarak ve örnek olarak öğretilmelidir. Sertlik ve baskı yerine bilinç kazandırmak esastır.
“Daha küçüktür, büyüyünce yapar” demek doğru mudur?
- Dinî alışkanlıklar küçük yaşta kazandırılır. Sürekli ertelemek, ileride benimsemeyi zorlaştırabilir.
Eğitimde ailenin rolü ne kadar etkilidir?
- Aile, çocuğun ilk ve en güçlü rol modelidir. Arkadaş çevresi etkili olsa da temel karakter ve dinî bilinç aile ortamında şekillenir.
