Hamd, dostlarına dünyanın felaket ve afetlerini bildiren, kusur ve eksikliklerini kullarına gösteren Allah’a mahsustur.
Yazık ki dünyanın çirkin bir kadın kadar çekici görünen süsü, insanları kendine cezbetmektedir. Ona kavuşmak isteyenleri ise içindeki kötülüklerle yıpratır. Peşinden koşanlardan uzaklaşır; kendine yaklaşanlara cimrilik eder. Eğer bir kimseye yönelmiş gibi görünse bile, ondan emin olunmaz. Bir saat iyilik eder, ardından bir saat kötülük eder. Bir anlık gafletinin bedeli uzun yıllar sürebilir.
Dünyanın insana yönelmesi, çoğu zaman onun helakine işarettir. Dünyayı gaye edinen kimse zillete düşmeye mahkûmdur. Dünya malıyla gururlananın sonu hasret ve özlemdir. O, kendisini isteyenden kaçar; kendisinden kaçanın arkasından koşar. Ona kul köle olanı terk eder, yüz çevireni arar.
Onun berraklığı kalıcı değildir; neşesi hüzünden ayrılmaz. Gençlik ihtiyarlığa, huzur huzursuzluğa dönüşür. Bolluğu çoğu zaman pişmanlık getirir. Dünya süslenir, aldatır, bağlar; sonra dişlerini gösterir ve insanı şaşkınlığa sürükler. İtidal yoluyla ondan faydalanmak zordur; çünkü ölçüsüz bağlanan mutlaka kaybeder.
Bir anda sırlarını açar, zehrini tattırır, hedefini bulan oklarını yağdırır. Bolluk ve sevinç içindekiler, bir rüya görmüş gibi uyanır ve ellerindeki nimetlerin kaybolduğunu fark eder. Ardından dünya bütün ağırlığıyla üzerlerine çöker. Nihayet insanı kefenine sarılmış halde toprağa teslim eder; malı, makamı ve şöhreti geride kalır.
Dostları neşe beklerken o kandırır; onları sürekli bir arzu ve telaş içinde bırakır. İnsanlar mal toplar, yüksek binalar yapar, büyük hedefler kurar. Fakat gün gelir, hepsi mezara doğru yürür. Servetleri dağılır, emekleri tükenir, istekleri havaya karışır.
İşte dünyanın gerçek yüzü budur.
Salât ve selâm; âlemlere müjdeleyici ve uyarıcı olarak gönderilen, Allah’ın kulu ve Resûlü Hz Muhammed (s.a.v.) üzerine; ayrıca onun pak ailesine ve ashabına olsun.
İmam Gazali / İhya’u Uluimi’d-Din
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Dünya neden aldatıcı olarak tanımlanır?
- Çünkü geçicidir; süslü görünür fakat kalıcı mutluluk vermez. İnsan ona bağlandıkça daha fazlasını ister ve huzur bulamaz.
Dünya malı tamamen kötü müdür?
- Hayır. Dünya malı imtihan vesilesidir. Onu amaç değil araç olarak görmek gerekir.
İtidal yolu nedir?
- Dünyadan tamamen kopmadan, fakat kalbi ona bağlamadan ölçülü bir şekilde yaşamaktır.
Dünyaya karşı nasıl bir tutum takınılmalıdır?
- Geçici olduğunu bilerek, ahireti esas alarak ve kalbi ona esir etmeden yaşamak gerekir.
