Enfal Suresi Işığında İslam Kardeşliği ve Yekvücut Olma Bilinci
Enfal Suresi, sınırları farklı coğrafyalarda yaşayan Müslümanların, tıpkı bir vücudun azası ağrıdığında tüm vücudunun hissetmesi gibi, birbirine bağlı olduğunu anlatır. Bu bağ, “tek bir vücut” olmayı sağlayan kardeşlik ve dayanışma bağıdır.
Din, müntesipleri için akrabalık ve yakınlık bağını tesis eder; bu bağın kopması caiz değildir. Müslümanlar, en zayıf konumdaki kardeşlerini dahi korumak için çaba göstermeli, kendileri dışındaki milletlerle olan ilişkilerinde yekvücut ve müşterek bir duruş sergilemelidir.
Bugün Müslüman nüfusu yaklaşık bir milyar iki yüz milyona yaklaşmaktadır; bu sayı Çin nüfusuna yakındır. Çin milliyetçiliği, bu kadar büyük bir nüfusu bir arada tutabilmekte ve devletleri aracılığıyla uluslararası kararlarda güçlü bir duruş sergileyebilmektedir. Aynı şekilde İslam kardeşliği de Müslümanları birleştirebilecek potansiyele sahiptir; ancak bunu hayata geçirecek örgütlü bir yapı ve güçlü bir bilinç eksikliği, toplulukların parçalanmasına yol açmaktadır.
Velayet Hakkı ve Sorumluluk Bilinci
Enfal Suresi’nin son ayetlerinde Yüce Allah şöyle buyurur:
- İman edip de hicret edenler, Allah yolunda mallarıyla ve canlarıyla cihad edenler ve (muhacirleri) barındırıp yardım edenler var ya, işte onlar birbirlerinin dostudurlar. İman edip de hicret etmeyenlere gelince, onlar hicret edinceye kadar, sizin için onlara hiçbir velayet hakkı yoktur… (Enfal Suresi 72)
Bu ayet, gerçekleşmesi gereken görevden geri kalanların yardıma hakkının olmadığını bildirir. Öte yandan, kafirler de kendi aralarında bir dayanışma içindedir; farklı din ve milletlerden olsalar da, birbirlerinin çıkarları doğrultusunda organize hareket ederler. Allah, Müslümanların da kendi arasında tek bir çehre, tek bir fikir ve yekvücut duruş sergilemelerini öğütler:
- “Kafır olanlar da birbirlerinin yardımcılarıdır. Eğer siz onu (Allah’ın emirlerini) yerine getirmezseniz, yeryüzünde bir fitne ve büyük bir fesat olur (Enfal Suresi 73)”
Günümüzde İslam ümmeti, yaklaşık yetmiş farklı ulusu kapsamakta ve her ulusun kendine özgü bayrağı vardır. Ancak bu çeşitlilik, bazen sorunların çözümünde yardımlaşmak yerine birbirini tüketmeye yol açmaktadır.
Müslümanlar, diğer toplumlar arasında en kırılgan ve savunmasız durumda olanlar olarak görülmekte; bazıları iman çağrısına kayıtsız kalmakta, itaat etmeyi gereksiz görmektedir.
Irkçılık, Taassup ve Dış Etkenlerin Rolü
Ayrıca, ırkçılık ve taassup sorunları da İslam topluluklarını zayıflatmaktadır. Arapçılığı İslam’dan soyutlamak, Arap ırkçılığı ve bid’at gibi unsurların ortaya çıkmasına yol açmış, bu da ümmetin birliğini sekteye uğratmıştır.
Bu zayıflıkların farkında olan Yahudi toplulukları ise inançlarına bağlılıklarını güçlendirerek stratejik bir birlik oluşturmuş, Kudüs ve mukaddes topraklar konusunda hedeflerine sadık kalmışlardır.
Enfal Suresi’nin mesajı açıktır: Müslümanların sorunlarını çözmesi, ancak imanı hem yöresel hem de evrensel ölçekte hayatın tüm alanına uygulamasıyla mümkün olacaktır. Ümmetin birliği ve güçlenmesi, birbirine bağlılık ve ortak görev bilinciyle gerçekleşir.
Muhammed Gazali Tefsirinden
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Enfal Suresi Müslümanlar için neyi hatırlatır?
- Müslümanların birbirine bağlı olması, en zayıf fertleri dahi koruması ve yekvücut hareket etmesi gerektiğini hatırlatır.
Kafirler ile Müslümanların durumu neden kıyaslanır?
- Kafirler, farklı inanç ve milletlerden olsalar da kendi aralarında dayanışma gösterirler; Müslümanlar da buna benzer yekvücut bir duruş sergilemelidir.
İslam ümmeti günümüzde neden parçalanmış durumdadır?
- Yetmiş farklı ulusun varlığı, ırkçılık, taassup ve örgütsüzlük, ümmetin ortak güçlerini zayıflatmıştır.
Ümmetin birliği neden önemlidir?
- Birlik ve dayanışma, hem iç sorunların çözülmesini hem de dış tehditlere karşı savunmayı mümkün kılar.
Enfal Suresi’nin çağrısı nedir?
- Müslümanların iman, cihad ve kardeşlik bilincini hayata geçirmeleri, sorumluluklarını yerine getirerek tek bir ümmet olarak hareket etmeleridir.
