Diyanet İşleri Başkanlığı Fetvasına Göre Oruç ve İmsak Kavramı
Diyanet İşleri Başkanlığı‘nın Din İşleri Yüksek Kurulunun 18.01.2023 tarihli fetvasına göre;
Oruç, ibadet niyetiyle tan yerinin ağarmasından (fecr-i sâdık), güneş batıncaya kadar, yeme, içme ve cinsel ilişkiden uzak durmak demektir. Oruçlunun söz konusu yasak fiillerden uzak durması anlamındaki “imsak”ın ihlal edilmesiyle oruç bozulur.
Başlanan Ramazan orucunun aşağıdaki fiiller sebebiyle bozulmasından dolayı hem kaza hem de keffâret gerekir:
- Cinsel ilişkide bulunmak. Oruçlu iken cinsel ilişkide bulunmak her iki taraf için de kaza ve keffâreti gerektirir.
- Meşru bir mazeret bulunmaksızın, gıda veya gıda hükmünde olan ya da yenilip içilmesi mutat bir şeyi bilerek yemek ve içmek Hanefîlere göre kaza ve keffâreti gerektirir. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 2/409-411) Şâfiîlere göre ise bu durum sadece kazayı gerektirir. (Şirbînî, Muğni’l-muhtâc, 2/177-178)
Sıkça Sorulan Sorular
Oruç ne zaman başlar ve ne zaman sona erer?
Oruç, fecr-i sâdık denilen tan yerinin ağarmasıyla başlar ve güneşin batmasıyla sona erer. Bu süre içinde yeme, içme ve cinsel ilişkide bulunmak yasaktır
İmsak ne demektir ve ihlali orucu nasıl etkiler?
İmsak, orucu bozan fiillerden uzak durmak demektir. İmsak vaktinden sonra bu fiillerden birinin yapılması, orucun bozulmasına sebep olur.
Hangi fiiller Ramazan orucunu bozduğunda hem kaza hem keffâret gerekir?
Diyanet fetvasına göre Ramazan ayında başlanmış bir orucun şu fiillerle bozulması durumunda hem kaza hem keffâret gerekir:
- Oruçlu iken cinsel ilişkide bulunmak
- Meşru bir mazeret olmaksızın, bilerek:
- Gıda veya gıda hükmünde olan şeyleri yemek
- Yenilip içilmesi adet haline gelmiş şeyleri içmek veya yemek
Cinsel ilişki orucu nasıl etkiler?
- Oruçlu iken cinsel ilişkide bulunmak, her iki taraf için de hem kaza hem keffâret gerektirir. Bu konuda mezhepler arasında görüş ayrılığı yoktur.
Yanılarak veya unutarak yemek içmek keffâret gerektirir mi?
- Hayır. Unutarak yemek veya içmek orucu bozmaz; dolayısıyla kaza ve keffâret de gerekmez. Ancak bilerek devam edilirse oruç bozulur.
