Dünya ve Ahiret İşlerinin Mahiyeti
Dünya ve ahiret işlerini düşündüğümde gördüm ki dünya işleri tabiatta var olan hissi meseleler; ahiret işleri ise imani ve yakini meselelerdir. Hissi meseleler ise ilmi ve yakini güçlü olmayan kişiler için daha cazibelidir. Hadiseler ise pek çok sebeplerden kaynaklanır.
İnsanlarla iç içe olmak, güzel şeyler görmek ve lezzetleri tatmak insanın hissedebilme duygularını daha da güçlendirir. Uzlet, tefekkür ve ilimle meşgul olma da ahiretle alakalı hisleri güçlendirir.
Bu durumu şu örnekler daha çok açıklayıcıdır: Bir insan çarşıya çıksa, dünyanın süsünü görse ve sonra mezarlığa gidip tefekkür etse kalbi rikkate gelir. İkisi arasındaki apaçık farkı görür. İşte bunun sebebi kişinin olayların etkisi altında kalmasıdır. O halde senin yapman gereken; uzlete çekilmen, zikretmen ve ilimle meşgul olmandır. Uzlet kişiyi korur; tefekkür ve ilim ise insan için ilaçtır. Ancak ilaca başka şeyler karıştırmak onu faydasız kılar.
Senin insanlarla içli dışlı olman, fiillerinde onlarla beraber bulunman sana ilaç olamaz. Ancak anlattığım şeyleri uygularsan bunlar sana ilaç olur. Eğer insanlarla iç içe bulunursan şehvete maruz kalır-sın; sonra da kalbini ıslah etmeye çalışırsın, ancak bu istek imkansızı talep etmek demektir.
Kaynak: İbn Kayyım el-Cevziyye / Tehlikeli Tuzaklar / bkz: 57
