1- Dünyevilik Arzunun Kaynağı
Dünyaya meraklı olan insanların hallerini düşündüğümde gördüm ki; Bu kişiler dünyevi nimetlerden yoksun kalmış kişilerdir. Yine gördüm ki dünya nimetleri, genelde sıradan ve basit insanların elindedir. Dünyaya meraklı olan insanlara baktığımda onların basit kişilerin elinde olan dünya nimetlerine sahip olamayıp o fırsatları kaçırdıkları için üzüldüklerini gördüm. Hatta bazen onlardan bir kısmı bu nimetlere ulaşamadıkları için elini eteğini her şeyden çekmişti.Bu şekilde üzülen kişilere şöyle dedim: Yazıklar olsun size! Siz düşüncesiz birkaç yönden hatalı olduğunuzu göreceksiniz.
2- Dünyayı Kazanma Arzusunda Yapılan Üç Temel Hata
a- Acizliğin Tavan Yaptığı Yer: Çalışmamak (Tembellik)
Eğer sende dünyayı kazanma arzusu varsa o zaman dünyanın peşinden koş ve kaçırdığın dünyalıklar için hüzün biç! Eğer sen çalışmanda ki kusur nedeniyle başkalarının elde ettiği nimetler için oturup üzülürsen bu durum zaten acizliğin zirvesidir.
b- Geçici Şeylere Değer Biçmek
Dünya imar etmek için değil, geçip gitmek için istenilir. Bunu böyle düşünmen senin ilmini ve idrak seviyeni gösterir. Ehli dünyanın sahip olduğu fazlalık şeyler hem dinlerine hem de bedenlerine zarar vermiştir. Bu durumu bildiğin halde üzülürsen bu üzüntün senin için faydaya dönüşür. Ahirette acı çekmektense, dünyada acı çekmeyi kabul et!
c- Hayvani Yaşama Yönelmek
Sen de biliyorsun ki genel olarak Ademoğlunun dünyadan elde edeceği yeme, içme ve lezzetleri tatma gibi payı hayvanlara göre daha az ve değersizdir. Çünkü onlar bu nimetleri hem daha fazla hem de korku hissi yaşamadan elde eder. Oysa insan bunları elde etmek için daha fazla korku yaşar ve daha az miktarda elde eder.
Eğer senin dünyadaki payın daha fazla olursa bu kişi hayvani yaşama dahil olmuş olur. Çünkü sürekli bu nimetlerle meşgul olmak kişiyi erdemli insan olma özelliklerinden alıkoyar ve ulvi derecelere yükselmek için gerekli olan özellikleri zayıflatır. Eğer sen artık şeylerin peşinden gidersen ilmini tahkir etmiş ve kirletmiş olursun. Bu da senin iradeni karmakarışık duruma getirir.
Kaynak: İbn Kayyım el-Cevziyye / Tehlikeli Tuzaklar / bkz: 43-44
