İnsan, bu dünyada bir yolcudur. Ne zaman çağrılacağını, ne zaman bu yolculuğun sona ereceğini ise asla bilemez. İşte bu yüzden akıllı kişi, her an hazırlıklı olan kişidir. Çünkü ölüm, ne yaşa bakar ne de planlara… Ansızın gelir ve insanı hesaba çeker.
Nice insanlar vardır ki gençliklerine güvenmiş, ölümü kendilerinden uzak zannetmiştir. Oysa her gün bir başkasının vefat haberini duyan insan, aslında kendi sonunun da yaklaştığını görmelidir. Fakat uzun emeller, insanı aldatır; “Daha vakit var” düşüncesi kalbi oyalamaya devam eder.
Büyük âlim İbn Kayyım el-Cevziyye bu hakikati derin bir şekilde ifade eder.
- Ona göre insanın en büyük yanılgılarından biri, ameli erteleyerek zamanı garanti görmesidir.
Bazı insanlar ilim öğrenmeyi biriktirir ama ameli erteler. “Bugün öğreneyim, yarın yaşarım” der. Oysa yarının kendisine ulaşacağından emin değildir. Bu düşünce, şeytanın en ince tuzaklarından biridir. Çünkü insanı hareketsiz bırakır.
Daha da tehlikelisi, günahların hafife alınmasıdır. Gıybet etmek, gıybeti dinlemek, şüpheli kazançlara yönelmek… Bütün bunlar zamanla kalbi karartır. Kişi kendini hâlâ iyi zanneder; hatta takva üzere yaşadığını bile düşünebilir. Bu ise gafletin en derin hâlidir.
İmam Gazali bu durumu şöyle ifade eder:
- “Günahı küçük görmek, onu işlemekten daha tehlikelidir.”
Gerçekten de insan, günahını fark etmediğinde onu terk etme ihtiyacı da hissetmez. Böylece zaman geçer, ömür tükenir ve kalp katılaşır.
Oysa ölüm, insanın hemen yanı başındadır. Onu beklemez, ona mühlet vermez. Bu yüzden akıllı kişi, her gününü ve her anını değerlendirir. Her dakikasını Allah’a yakınlaşma fırsatı olarak görür.
Sadi Şirazi bu gerçeği şöyle dile getirir:
- “Dün geçti, yarın ise meçhuldür. Öyleyse elinde olan bugünü değerlendir.”
Akıllı insan, ne kısa ömre güvenerek gevşer ne de uzun ömür beklentisiyle oyalanır. Eğer ölüm hemen gelirse hazırlıklıdır; eğer ömrü uzarsa bu da onun için hayırlarını artırma fırsatı olur.
İşte gerçek akıl budur:
- Her an hazır olmak, her an Allah ile olmak…
Çünkü insanın ne kadar yaşayacağı değil, nasıl yaşadığı önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)
Akıllı kişi neden her an hazırlıklı olmalıdır?
- Çünkü ölümün ne zaman geleceği bilinmez. Hazırlıklı olan kişi, her durumda kazançlı olur.
Ameli ertelemek neden tehlikelidir?
- Çünkü insanın yarına ulaşacağı garanti değildir. Ameli ertelemek, fırsatın kaçmasına neden olabilir.
Günahı küçümsemek neden sakıncalıdır?
- Günahı küçümsemek, insanın onu terk etmesini zorlaştırır ve kalbin zamanla katılaşmasına yol açar.
Uzun emeller insanı nasıl aldatır?
- İnsana sanki uzun süre yaşayacakmış hissi vererek ibadet ve sorumlulukları ertelemesine sebep olur.
