Hayır ve Şer Ehlini Ayıran Şey: Tefekkür
Hayır ve şer ehline baktığımda gördüm ki ,hayır ehlinin iyi olmalarının sebebi olaylara tefekkür görüyle bakmaları; şer ehlinin kötü işler yapmalarının sebebi de tefekkür etmemeleriydi.
Akıllı kişi çevresine baktığında tüm bunların bir yaratıcısının olduğunu anlar. Böylece o yaratıcıya itaat edilmesinin gerekli olduğunu kabul eder. Peygamber’in (s.a.v) mucizelerini düşünür ve O’nun emirlerine boyun eğmek gerektiğini anlar. Sonra kendisini Allah’a yaklaştıracak şeylere bakar ve onlara yaklaşır.
Eğer ilmi tekrar etmek onlara zor gelse onun semeresini düşünürler ve böylece ilmi tekrar etmek onlara kolay gelir. Aynı şekilde gece namazı zor gelirse yine benzer şeyleri düşünürler.
Bir nimete karşı iştahları çekse onun lezzetinin fani olduğunu; geriye günah ve leke bıraktığını bilirler. Böylece günahları terk etmek onlara daha kolay gelir.
Kendilerine kötülük yapan birinden intikam almak isteseler akılarına sabretmenin mükafatı gelir ve öfkelenmekten vazgeçerler. Onlar ömrünün ne kadar hızlı geçtiğini düşünerek en faydalı şeylerin peşinde koşarak hedeflerine nail olmak isterler.
Şer Ehli (Gafil) Kişilerin Körlüğü
Gafil olan kişi ise halihazırda ne varsa sadece onu görür. Onlar yaratılmış olan şeylerin bir yaratıcısının varlığına işaret ettiğini düşünmezler; olayları tefekkür etmeyi terk ederler.
Yine bu kişiler peygamberleri de onların getirdiklerini de inkar ederler; kainatın evveline veya ahirine bakmadan sadece onu düşünürler. Onlarda ilim irfan hisleri değil sadece yeme ve doyma hisleri vardır. Eğer onlar nasıl yaratıldıklarını, bedeni nasıl korumaları gerektiğini idrak etselerdi işin hakikatine vakıf olurlardı. Onlar şehevi arzularının neticesine değil sadece aldıkları lezzete bakarlar.
Bundan dolayıdır ki nice arzularına yenik düşenler olmuştur ki kendilerine had cezaları verilmiş ve toplumda rezil rüsva olmuşlardır.
Acil olan lezzete atılmak fazileti giderir, rezaleti getirir.
Kişinin bu duruma düşmesinin sebebi işin sonucunu düşünmemesidir. Bu durumda onların akıllarını meşgul eder ve bundan dolayı yadırganırlar
Allah’tan işlerin sonunu görme feraseti vermesini, bize fazilet ve rezaletin hakikatini göstermesini talep ederiz. Muhakkak ki O’nun her şeye gücü yeter
Kaynak: İbn Kayyım el-Cevziyye / Tehlikeli Tuzaklar / bkz: 142-143
